تبیین شایستگی‌های معلم هنرهای تجسمی مبتنی بر آموزش چندفرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هنر، دانشگاه فرهنگیان

2 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر،دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

آموزش چندفرهنگی، رویکردی پیش‌رو با هدف دست‌یابی به عدالت، صلح و دوستی و زیست مسالمت­آمیز، میان آحاد جامعه است. معلمان هنرهای تجسمی می­توانند تاثیر شگرفی در توسعه اهداف آموزش چندفرهنگی در مدارس کشور داشته باشند. لازمه استفاده بهینه از زبان هنر در این ر­­­­­ویکرد آن است که معلمان هنرهای تجسمی، شایستگی­های لازم چندفرهنگی را داشته باشند. لذا، پرسش اصلی آن است که شایستگی­های معلم هنرهای تجسمی دوره متوسطه در ایران، با نظر به اهداف آموزش چندفرهنگی چیست؟ با توجه به عدم وجود پژوهش­های کاربردی در این حوزه، نوشتار حاضر برای تعیین حدود و صغور شایستگی­های مذکور، تلاش نموده است. این پژوهش از نظر هدف «کاربردی» و از نظر ماهیتِ موضوع «توصیفی» از نوع توصیفی-تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به شیوه کتاب‌خانه­ای و میدانی(مصاحبه) انجام گردید و از روش تحلیل محتوای کیفی(استقرایی) برای تحلیل داده­ها استفاده شد. منابع کتاب‌خانه­ای نیز به صورت هدفمند و تا حد کفایت نظری، انتخاب و مورد استناد قرار گرفت. نتایج پژوهش، مقوله­های شایستگی­ زیر را برای معلم هنرهای تجسمی دوره متوسطه با نظر به اهداف آموزش چندفرهنگی، ضروری می­داند: 1) شناخت تنوع فرهنگی/قومی؛ 2) توسعه تفکر انتقادی؛ 3) ارتباط و مشارکت موثر با سایر فرهنگ­ها/ اقوام؛ 4)پذیرش، قدردانی و احترام نسبت به تنوع فرهنگی/قومی؛ 5) عدالت مداری. نمونه­هایی از شایستگی­های خرد نیز در زیرمقوله­ها آورده شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation of the Visual Arts Teacher Competencies Based on Multicultural Education

نویسندگان [English]

  • Fatemah Moradi Sirchi 1
  • Effat Sadat Afzaltousi 2
1 Farhangian University
2 Department of Art research, Faculty of Art, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Proving the impact of art education on the quality of life and overall development of children and adolescents has led the world's mainstream education systems to consider art education as one of the key issues in the student curriculum. In Iran, too, the "Arts and Culture" course is foreseen in the first and second high school curricula, with the major part devoted to teaching visual arts. Undoubtedly, in order to achieve the high goals of art education and the proper implementation of visual arts education in schools, knowledgeable, specialized teachers armed with up-to-date knowledge, attitudes and skills are indispensable. Determining the appropriate educational approach for the training of art teachers is particularly important, as the chosen approach can overshadow all areas of the curriculum, including goal setting, content, methodology and evaluation.
Iran is a multicultural and ethnically diverse country; therefore, in this text the multicultural education approach is cited as one of the most prominent educational approaches. The goal of this type of education is to achieve justice, friendship, peace and a peaceful living among the community. Describing the desired abilities or expected competences of the Visual Arts Teacher in the light of the aforementioned approach will help us to determine the appropriate path in the education of teachers and, consequently, the education of students. Visual arts teachers can have a significant impact on achieving multicultural education goals in schools across the country, but the optimal use of art in this process requires that teachers have the necessary multicultural competencies. The main question is, what are the competencies of a high school visual arts teacher in Iran regarding multicultural education? Due to the lack of applied research in this field, the present paper has attempted to determine the limits and limitations of these competencies.
This is an applied study being descriptive-analytic in terms of nature. Data collection was done through library and field study (semi-structured interview) and qualitative content analysis (inductive) method was used for data analysis. The statistical population of interviewees included Visual Arts Eeducation faculty members of Farhangian university(Tehran branch) with a sample size of 12. The library resources were also purposely selected, targeted and cited.
The results of the study show that having the following 5 competences categories are essential for a high school visual arts teacher with respect to the goals of multicultural education:
1) knowing the cultural/ethnic diversity: (-knowing the art and visual artists of their local peoples and other ethnicities and regions of Iran; -Ability to create visual artworks based on the language, customs, symbols and cultural and artistic motifs of his/her region or folk and other regions/ethnicities; -the ability to create appropriate and diverse learning opportunities to introduce students to the culture, art and visual arts of their folk/region and other regions/ethnicities, etc.)
2) Developing critical thinking:(-Ability to criticize and analyze the impact of the culture and visual arts of different ethnicities or regions in shaping and enhancing Iran's national culture and art; -Ability to criticize and analyze the contexts and trends of the visual arts in their own and other regions. Being able to Compare the Visual Arts of their Native or Folk Art with the Works of Other Regions and Ethnicities comparatively and anlyticaly; - The ability to guide students to analyze the process of the formation of visual arts in their own and other localities; etc.)
3) Having effective communication and collaboration with other cultures/ethnicities: (-Participating in visual arts group activities to know and explore his/her own or other ethnic and indigenous art and culture;- Ability to create group artworks based on the arts of different ethnicities; - Ability to apply group and participatory teaching methods for teaching ethnic or indigenous visual arts to students; -The ability to create learning opportunities for group artwork by students from different ethnicities/regions; etc.)
4) Acceptance and appreciation of cultural/ethnic diversity and pay respect to it:(- Perceiving the beauty of the visual arts in different regions of Iran and appreciating them; -Appreciation and respecting the art and artists of their own folk or region and other groups or ethnicities; - the willingness to interact with their own people or ethnic artists and those of other cultures; - Ability to apply appropriate educational strategies to create a positive attitude in students towards the cultural and artistic diversity of ethnics and regions; etc.)
5) Justice orientation Avoiding discrimination and prejudice and justice based art education: (-Ability to use the language of art to promote justice; eliminate discrimination and reduce ethnic or native prejudice; - Lack of ethnocentrism and avoiding the destruction of the culture and art of other tribes or native; -Ability to withstand dissenting views toward his/her own folk /region visual arts; - Ability to localize some of the learning opportunities in visual arts education, depending on the ethnicity or locality of students; etc.)
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Visual Arts Education
  • Multicultural Education
  • Art Teacher Competence
  • Cultural / Ethnic Diversity
  • secondary school
-          آژند، یعقوب(1371). «دایرةالمعارف هنرهای تجسمی» سوره اندیشه، شماره 37، 90-93.
-          امیدی نرگسی، میترا(1392). آسیب‌شناسی سرفصل واحدهای درسی نقاشی رشته آموزش هنرهای تجسمی مراکز تربیت معلم، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه شاهد.
-          بیرشک، احمد(1350). «تربیت معلم»، آموزش و پرورش(تعلیم و تربیت)، شماره 126، 142-145.
-          پیاژه، ژان(1371). روان‌شناسی و دانش آموزش و پرورش، ترجمه علی محمد کاردان، چ. سوم، تهران: دانشگاه تهران.
-          پیری، موسی و حرفتی سبحانی، محمد(1395). «الزامات و راهکارهای تحقق برنامه درسی چند فرهنگی در نظام آموزش و پرورش کشور» همایش انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، همدان، دانشگاه بوعلی سینا، دوره 14.
-          جوادی، محمدجعفر(1379). «آموزش چندفرهنگی به مثابه رویکردی در آموزش»، تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش)، شماره 63، 9-26.
-          جودت، مصطفی و حکیم‌زاده، رضوان(1393). «تاثیر آموزش هنر در پرورش مهارت تفکرانتقادی دانش آموزان»، نخستین همایش ملی علوم تربیتی و روان شناسی.
-          حاجیانی، ابراهیم(1383). «مسایل اجتماعی ایران»، مجموعه مقالات آسیب­های اجتماعی ایران، انجمن آسیب شناسی ایران، تهران: آگه، 480- 536.  
-          حافظ نیا، محمدرضا(1395). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: سمت
-          حمیدی زاده، کتایون؛ فتحی واجارگاه، کوروش؛ عارفی، محبوبه و مهران، گلنار(1396). تحلیل نظام‌مند آموزش چندفرهنگی در ایران، پژوهش در نظام­های آموزشی، دوره 12، شماره 42، 25-38.
-          دلاوری، ابوالفضل(1390). جامعه‌شناسی تحولات ایران از انقلاب مشروطه تا قیام خرداد 1342، تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
-          رحمانی، عذرا؛ فقیهی، علیرضا؛ حسینی مهر، علی و سرمدی، محمدرضا(1395). «اﻋﺘﺒﺎر ﺳﻨﺠﯽ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزش ﭼﻨﺪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮای ﻃﺮح در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ درﺳﯽ دوره اﺑﺘﺪایی»، رﻫﯿﺎﻓﺘﯽ ﻧﻮ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﻣﻮزﺷﯽ، دوره 7، شماره 4، 233-250.  
-          سبحانی نژاد، مهدی؛ احمدآبادی آرانی، نجمه و عبداله یار، علی(1396). «بهبود چندفرهنگی سازی برنامه­های درسی نظام آموزشی ایران با نظر به آرای تربیتی فوکو و ژیرو» نوآوری­های آموزشی، دوره 16، شماره 2، 57-80.  
-          سلطانی، مسعود(1388). بررسی وضعیت آموزش چندفرهنگی در مراکز تربیت معلم شهر سنندج، پایان نامه ارشد، کردستان: دانشگاه کردستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
-          صادقی، علیرضا(1389). «بررسی سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس رویکرد آموزش چند فرهنگی»، مطالعات برنامه درسی ایران،  دوره 5، شماره 18، 190-215.  
-          صادقی، علیرضا(1390). طراحی الگوی برنامه درسی چندفرهنگی تربیت معلم ابتدایی جمهوری اسلامی ایران، رساله دکترا، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روانشناسی.
-          صادقی، علیرضا(1391). «ویژگی­ها و ضرورت­های تدوین برنامه درسی چندفرهنگی در ایران: بررسی چالش­ها و ارائه راهبردها» راهبرد فرهنگ، دوره 5، شماره 17 و 18، 93-121.  
-          صادقی، علیرضا(1392). «دانش چندفرهنگی و ارتقای سبک زندگی در ایران»، فرهنگ مشاوره و روان درمانی، دوره 4، شماره 13، 111- 124.  
-          صادقی، علیرضا(1396). «تدوین راهبردهای برنامه درسی چندفرهنگی تربیت معلم ایران بر اساس تجارت کشورهای استرالیا و هندوستان»، دوره 1، شماره 1، 127-136.
-          صافی، احمد(1379). «تربیت و تامین معلم در ایران(گذشته، حال و آینده)»، تعلیم و تربیت، شماره 72 و 73، 11-43.
-          صالح زاده، پرشنگ(1393). بررسی تربیت چندفرهنگی در دانشگاه کردستان، پایان نامه ارشد، کردستان: دانشگاه کردستان.
-          صالحی امیری، سیدرضا(1385). مدیریت منازعات قومی در ایران، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام مرکز تحقیقات استراتژیک.
-          عراقیه، علیرضا و دیگران(1388). «تلفیق، راهبردی مناسب برای تدوین برنامه درسی چندفرهنگی»، مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی،  دوره 2، شماره 1، 149-169. 
-          عراقیه، علیرضا و فتحی واجارگاه، کوروش(1391). «جایگاه چندفرهنگی در آموزش مدرسه‌ای و آموزش عالی»، راهبرد فرهنگ، شماره 17و 18، 187- 204.
-          عسگریان، مصطفی(1385). «جایگاه فرهنگ­های قومی در تربیت شهروند»، نوآوری­های آموزشی، دوره 5، شماره 17، 133-161.
-          ﻓﺘﺤﻰ ﻭﺍﺟﺎﺭﮔﺎﻩ، کوروش(1385). «ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﻯ، ﺭﺳﺎﻟﺖ ﻣﻐﻔﻮﻝ ﻧﻈﺎﻡ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ»، ﻧﻮﺁﻭﺭﻯ‌ﻫﺎﻯ ﺁﻣﻮﺯشی، شماره 17، 7-10.
-          فراهانی، عاطفه(1386). «مطالعات قومی: مفاهیم و نظریات پژوهشنامه تنوع فرهنگی و هم‌بستگی ملی»، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، شماره 8، 87- 118.
-          فرزانه، محمد؛ پورکریمی، جواد و عزتی، میترا(1394). «بررسی رابطه صلاحیت­های حرفه‌ای با توان‌مندی روان‌شناختی دبیران دوره متوسطه شهرستان شیروان» پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، دوره 2، شماره 8، 69-88.
-          فلدمن، ادموند بورک(1378). تنوع تجارب تجسمی، ترجمه: پرویز مرزبان چ. دوم، تهران: سروش.
-          قادر زاده، امید و محمدزاده، حسین(1397). «مطالعه پیمایشی هویت‌طلبی قومی و سیاسی‌شدن قومیت کُردهای ایران»، پژوهش­های راهبردی مسایل اجتماعی ایران، دوره 7، شماره 1، 19-42.
-          کوش، دنی(1381). مفهوم فرهنگ در علوم اجتماعی، ترجمه فریدون وحیدا، تهران: سروش.
-          محمدی، شیرکوه؛ کمال خرازی، سیدعلی نقی؛ کاظمی فرد، محمد و پورکریم، جواد(1395). «ارائه الگویی برای آموزش چند فرهنگی در نظام آموزش عالی: واکاوی دیدگاه­های متخصصان این حوزه در ایران»، تدریس پژوهی، دوره 4، شماره 1، 65-91.
-          لطیفیان، آمنه(1394). تعیین شایستگی‌های چندفرهنگی معلمان و سنجش آن‌ها در مدارس دوره ابتدایی، پایان­نامه کارشناسی­ارشد برنامه­ریزی درسی، تهران: دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.
-          مصطفی­زاده، اسماعیل(1392). «تربیت معلم و آموزش چندفرهنگی؛ ضرورتی قابل تامل»،  همایش ملی آموزش و پرورش چندفرهنگی، انجمن مطالعات برنامه درسی ایران واحد استان آذربایجان غربی، ارومیه.
-          مطلبی، مسعود(1387). «جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی»، زمانه، دوره 7، شماره 70، 16-24.
-          مکرونی، گلاله و بلندهمتان، کیوان(1393). «آموزش چندفرهنگی در کتاب­های درسی دوره ابتدایی»، علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره 21، شماره 1، 73-92.
-          ملکی، حسن(1376). صلاحیت­های حرفه معلمی، تهران‌: مدرسه.
-          ملکی پور، احمد و حکیم زاده، رضوان(1395). «تبیین برنامه درسی چندفرهنگی با تاکید بر شناسایی مولفه‌های هویت بین‌المللی، ملی و بومی برنامه درسی»، پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 1، شماره 4، 63-85.
-          مهرمحمدی، محمود و امینی، محمد(1380). «طراحی الگوی مطلوب تربیت هنری در دوره ابتدایی»، علوم انسانی دانشگاه الزهرا، شماره 39، 219- 245.
-          مهرمحمدی، محمود(1381). «برنامه درسی: نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم اندازها»، تهران: به نشر.
-          مهرمحمدی، محمود(1388). «سیستم آموزشی کشور فاقد برنامه مدون و راهبردی است»، کلمه سبز، شماره 20 و 21، 14.
-          موسی­پور، نعمت­الله و احمدی، آمنه(1395). طراحی کلان(معماری) برنامه درسی تربیت معلم(برنامه درسی ملی تربیت معلم جمهوری اسلامی ایران)، تهران: دانشگاه فرهنگیان.
-          مومنی راد، اکبر(1392). «تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج»، اندازه گیری تربیتی، دوره 4، شماره 14، 187-222.
-          مومنی­مهموئی، حسین(1388). «طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر شایستگی برای مقطع کارشناسی رشته آموزش ابتدایی»، مدیریت و برنامه ریزی در نظام­های آموزشی، دوره 1، شماره 2، 128-149.
-          مومنی­مهموئی، حسین(1390). «برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی؛ راهبردی مطلوب برای توسعه شایستگی­های اساسی»، راهبردهای آموزش، دوره 4، شماره 3، 143-149.
-          نقی زاده، محمد(1382). «هنر؛ مقوم فرهنگ، فرهنگ؛ موجد و هادی هنر»،  نامه فرهنگ، شماره 50، 48-63.
-          یوسفی، علی(1380). «طبقه بندی اجتماعی اقوام در ایران»، مطالعات ملی، دوره 3، شماره 9، 201-213.
-        Arsal, Zeki(2019). Critical multicultural education and preservice teachers’ multicultural attitudes. Journal for Multicultural Education, 13 (1): 106-118
-        Arvin, M. A. (2001). Cultural Diversity and Education: Foundations, Curriculum and Teachining. Boston: Pearson, Allyn& Bacon, 2001,5th edition, 2006.
-        Awel, A(2009). a. A Thesis for the Degree of Masters of Art in Curriculum and Instruction. Addis Ababa University College Of Education
-        Banks, J & Banks, C. M (2016). Multicultural education: Issues and perspectives (9th ed.). Hoboken, N.J. : John Wiley & Sons, Ninth edition
-        Bassey,O.M(2016). Culturally Responsive Teaching: Implications for Educational Justice. Education Sciences. 6(4): 35;  Retrieved from https://doi.org/10.3390/educsci6040035
-        Bennett,M.J.(2004). Becoming Interculturally Competent. In Wurzel, J. (Ed).Toward multiculturalism: A reader in multicultural education(2nd ed., pp. 62-77). Newton, MA: Intercultural Resource Corporation.
-        Bifuh Ambe, E.(2006).  Fostering multicultural appreciation in pre service teachers through multicultural curricular transformation. Teaching and Teacher Education, 22: 690–699
-        Demir,S & Özden,S(2014). Evaluation of Multicultural Teaching Design Education Program. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 116: 4732 – 4736
-        Gagliardi,R(1995). Teacher training and multiculturalism: national studies. Publishemd by UNESCO: International Bureau of Education,7,place de Fontenoy,75700 Paris,France.
-        Gay,G & Howard, T(2010). Multicultural teacher education for the 21st century, Published online: 20 Jan 2010, Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08878730009555246
-        Gorski, P.C(2009). What we are teaching teachers an analysis of multicultural teacher education coursework syllabi. Teaching and Teacher Education, 25: 309–318
-        Grant,A.C(1998).Multicultural Research. Taylor & Francis
-        Gong K. A(2015). Multicultural to Intercultural Art Education. Masters Theses64 https://commons.lib.jmu.edu/master201019/64
-        Hladík,J ;  Hrbáková,K ; Vávrová.S(2012). Individual Importance of Multicultural Competence in relation to Components of Students’ Self-regulated Learning. Procedia - Social and Behavioral Sciences 69: 341 – 349
-        Huntly,H.(2008). Teachers’Work: Beginning Teachers’ Conceptions Of Competence. The Australian Educational Researcher, 35(1): 125-145
-        Koriakina, A(2015). Multicultural Approach to Education. Rēzeknes Augstskola. Retrieved from http://dx.doi.org/10.17770/sie2015vol1.326
-        Liggett, T(2011). Critical multicultural education and teacher sense of agency. Teaching Education 22(2):185-197
-        Martins, I. F (2008). Learning to live together: The contribution of intercultural education. European Journal of Education, 43(2): 197-206
-        Nieto, Sonia (1992). Affirming Diversity, 1st ed.New York: Longman.
-        Noraini, O & etc (2015). Multicultural education practice in Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 174: 1941 – 1948
-        Shor, I., & Freire, P. (1987). A pedagogy for liberation: Dialogues on transforming education. West-port, CT: Bergin & Garvey.
-        Sleeter, C.E., & Grant, C.A. (1988). Making choices for multicultural education: Five approaches to race, class, and gender. Columbus: Merrill Publishing Company.
-        Te´llez, K(2008). What student teachers learn about multicultural education from their cooperating teachers. Teaching and Teacher Education, 24: 43–58
 
URLs:
دوره 4، شماره 2
اسفند 1398
صفحه 166-182
  • تاریخ دریافت: 07 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری: 10 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 12 اسفند 1398
  • تاریخ اولین انتشار: 12 اسفند 1398