مطالعه اثربخشی گشتالتِ لوگوتایپ های تجاری بر مخاطب با پیروی از الگوی آیدا (مورد مطالعه؛ لوگوتایپ شرکت حریر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

چکیده

لوگوتایپ، نشان­نوشته­ای گرافیکی است که توسط سرمایه­داران تجاری، موسسات، اشخاص حقیقی و...، برای متمایز کردن نام خود از دیگران، استفاده می­شود. از جمله وجوه تمایز لوگوتایپ­ها، گشتالتِ آن‌هاست، که به سازمان‌دهی و شکل­بندی آن‌ها اشاره می­کند. گشتالت، عنوانِ مکتبی است در روا‌ن‌شناسی، که چگونگی ادراک بصری انسان از محیط پیرامونش را مورد بررسی قرار می­دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی لوگوتایپ­ها از منظر روان‌شناسی گشتالت بر روی مخاطب است؛ تا به نکاتی کیفی در طراحی موثرتر لوگوتایپ­ها دست یابد. معیار سنجش اثربخشی لوگوها، مدل آیدا می­باشد. آیدا، الگویی است رایج در مدیریت بازاریابی که به ارزیابی جایگاه تبلیغات و سایر فعالیت­های اقناعی بر مخاطب می­پردازد. مطابق این الگو، تبلیغاتی اثربخش و موفق هستند که مشتری را از چهار مرحله جلب توجه، ایجاد علاقه، ایجاد تمایل به خرید و اقدام به خرید، عبور دهند. در این تحقیق، روش توصیفی- پیمایشی و مورد مطالعاتی لوگوتایپ شرکت تولید پارچه حریر بوده است. تحلیل یافته­ها، چنین نشان داد که، گشتالت لوگوتایپ حریر به واسطه برخورداری از اصول مشابهت، مجاورت، یک‌پارچگی، تداوم، مناسبات نقش و زمینه و قابلیت بالایِ پراگنانس، بر مشتری اثربخش است و این اثربخشی در دو مرحله جلب­توجه و ایجاد علاقه، مطلوب و در دو مرحله تمایل به خرید و اقدام به خرید، نسبتا مطلوب برآورد شد. بنابراین، یکی از شیوه­های کنترل کیفی لوگوها به منظور اثربخشی بیش‌تر بر مخاطب، متوسل شدن به اصول گشتالت در طراحی آن‌هاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of the Effectiveness of Gestalt Theory in Logotype Design on Audience, Using AIDA Model (Case Study: Logotype of Harir Fabrics Manufacturing Company)

نویسندگان [English]

  • farzane fallahi 1
  • behzad soleimani 2
1 PhD Candidate in Art Research, Faculty of Arts, Alzahra University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of the Faculty of Arts, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Logotype is a graphic inscription used by business owners, institutions, individuals, etc. to distinguish their name from others. Logos are among the major assets of each brand and play a decisive role in the fate of that brand and business. Also, logo is a basic concept pertaining to consumer behavior, which may reinforce that behavior as a relatively stable characteristic of a trademark/brand. Considering that a logo is a branded asset, proper logo design will have a positive effect on customer brand attitude. Quality and design serve as distinguishing factors for a logo. Graphic designers use various methods to improve logo quality and design. One of the distinguishing features of logos is their gestalt, which refers to their organizing and configuration. Gestalt is a psychological theory that examines humans’ visual perception of their surroundings. Effectiveness has different implications, but in the definition given in marketing management, which is roughly the most commonly used concept in this field, is the evaluation of the position of advertising in attracting a customer for commercial purposes.
Effectiveness is a popular concept in marketing management that deals with the evaluation of the position of advertisement in attracting customers for commercial aims. In order to assess the effectiveness of advertisement, several patterns have been defined the most commonly used is AIDA. Logotypes that are designed using AIDA method, effective advertisements lead costumers through 4 stages of being attracted to a commodity, becoming interested in it, desiring to buy and finally buying it. The current study claims that a commercial logotype may hold the same position as an advertisement and effect customers; and gestalt, which is its basic form, is considered a factor involved in such effectiveness.
For this purpose, a Harir fabric production company logotype with acceptable pragnanz was selected as a representative for the evaluation of commercial logotypes, and its effectiveness evaluated using descriptive survey and AIDA method. This logotype, among with many other commercial ones belonging to fabric producers yet lacking high pragnanz, were put on catalog to be compared. On the back cover of this catalogue, 20 questions related to 4 effective AIDA factors were mentioned. Then the customer visiting one of the fabric wholesalers during a week, were asked to answer the questions before browsing the catalogue and choosing.
The statistical population of this study includes 140 people which according to Morgan table and using the available sampling method, an approximate number of 100 samples were taken and 100 catalogs were distributed along with a questionnaire. The responses format was structured based on five items of Likert scale and its validity was confirmed by some professors of marketing and graphic management. Reliability was also measured using Lizrel 15, which indicated 82% reliability for questions on being attracted, 87% reliability for questions related to being interested, 95% reliability for questions related to desire factors, and 94% reliability for questions related to buying factors. Considering the reliability of all the four factors, it can be said that the researcher’s questionnaire had significance reliability.
The results exhibited that due to containing the principles of similarity, proximity, integrity, continuity, the image-background fit, and high level of pragnanz, the logotype of Harir Fabric Manufacturing Company can influence its customers. This effectiveness proved to be a good demonstration when Harir fabric production company Logotype was compared to weak pragnanz logotypes.
The data showed that costumers are first attracted to logotypes with high pragnanz and then they are impressed by AIDA effective factors. The level of effectiveness was high in two factors of being attracted and becoming interested while in desiring to buy and buying factors, it was a little bit lower yet still effective. Being attracted had the highest rate of effectiveness followed by being interested, desiring to buy and finally buying. Hence it can be concluded that just like advertisements, the commercial logotypes when accompanied by effective factors, may prove fruitful in selling and gaining profit procedures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • gestalt
  • harir logotype
  • advertising effectiveness
  • AIDA model
-          آقاجانی افروزی، علی‌اکبر؛ پرهیزگار، محمدمهدی و ربیعی، علی(1392). روش­شناسی تحقیق پیشرفته در مدیریت با رویکرد کاربردی، تهران: دانشگاه پیام نور.
-          اتحاد محکم، سحر؛ ناظری، افسانه؛ سبحانی فرد، یاسر و فرامرزی، سالار(1396). «کاربرد قوانین ادراک دیداری گشتالت در طراحی گرافیک بیلبوردهای تبلیغاتی»، باغ نظر، شماره 55، 71-86.
-          افشار مهاجر، کامران(1388). «کاربرد نظریه ادراک دیداری گشتالت در صفحه­آرایی کتاب‌های درسی»، هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شماره 40، 33-40.
-          خادمی، مهدی و پریخانی، شاهین(1395). استراتژی‌های بازاریابی هنر، تهران: سیته.
-          ربیعی، علی؛ محمدیان، محمود و برادران جمیلی، بیتا(1390). « اثربخشی تبلیغات بانک پارسیان و شناسایی مهم­ترین عامل در افزایش اثربخشی آن در سطح شهر تهران»، مطالعات نوین در بازاریابی، شماره 2، 17-40.
-          رجب بلوکات، رضا(1390).«طراحی لوگو و لوگوتایپ برای موسیقی»، مقام موسیقایی، شماره 5، 159-179.
-          رضازاده، طاهر(1387). «کاربرد نظریه گشتالت در هنر و طراحی»، آینه خیال، شماره 9، 31-37.
-          سپهر، مسعود(1393). شرحی بر نشانه­ها؛ نشانه‌های گرافیک در ارتباط تصویری، تهران: هرمس.
-          سعیدی، کوروش؛ فرهنگی، علی‌اکبر و سلطانی‌فر، محمد(1396). «اثربخشی تبلیغات تلویزیونی بر مخاطبان سیمای جمهوری اسلامی»، پژوهش­های ارتباطی، شماره 91، 61-91.
-          سیف، علی اکبر(1383). روان‌شناسی پرورشی، چ. دوم، تهران: آگاه.
-          شاپوریان، رضا(1386). اصول کلی روا‌ن‌شناسی گشتالت، تهران: رشد.
-          شفیعی نیکابادی، محسن و زارعی، علی اصغر(1396). «اثربخشی تبلیغات شبکه­های اجتماعی الکترونیک»، کاوش­های مدیریت بازرگانی، شماره 17، 149-173.
-          شفیعی، ندا و رهبرنیا، زهرا(1397). «خوانش چیدمان تعاملی تایپوگرافی «به منظور کنترل» از منظر اصول ادراک دیداری گشتالت»، هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شماره2، 87-98.
-          کپس، گئورگی(1368). زبان تصویر، فیروزه مهاجر، تهران: سروش.
-          گلچین‌فر، شادی و بختایی، امیر(1384). «سرنخ گمشده تبلیغات»، تدبیر، شماره 164، 55-59.
-          ضیایی، محمود؛ امین بیدختی، علی اکبر و قربانی، فاطمه(1392). «ارزیابی ظرفیت جامعه محلی برای توسعه پایدار گردشگری»، مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 24، 59-88.
-          مومنی، منصور و فعال قیومی، علی(1389). تحلیل­های آماری با استفاده از SPSS، تهران: منصور مومنی.
-          ونوس، داور و روستا ابراهیمی، عبدالحمید(1387). مدیریت بازاریابی، تهران: سمت.
Bradly, Steven .(2014). Design Principles: Visual Perception and The Principles of Gestalt, Smashing Magazine ,3,28, pp 1-18, Retrieved from Http:// Smashing magazine.com, Access Date: 2016/11/05.
Brich, R .(2010).Growth Strategies, Gredit Union Journal, 14(3), pp 1-19.
Ferrell, O.C and Hartline, M .(2005). Marketing Strategy, Mason, Thomson South-Western.
Graham, L.(2008). Gestalt theory in interactive media design, Humanities & Social Sciences, 2(1), 1-12.
Kim, D. Y, Hwang, Y. H & Fesenmaier, D. R .(2005). Modeling tourism
advertising effectiveness. Journal of Travel Research, 44(1), 42-49.
Lasswell, H.D .(1937). Propaganda. In E.R. A Seligman & A. johnson (eds), Encyclopedia of The Social Sciences, Vol. 12, pp 521-528, Macmillan, New York.
Ramalingam, V, Palanniapan, B, Panchanatham, N, & Palanivel, S .(2006).
Measuring advertisement effectiveness – a neural network approach, Expert
Systems with Applications, 31, pp 159-163.
Pomerantz, J. R & Kubovy, M .(2011). Theoretical Approaches to Perceptual Organization: Simplicity and Likelihood Principles, Organization, 36(3), pp 1-46.
Petit, C, Dubois, C, Harand, A & Quazzotti, S .(2012). A New Innovative and Marketable ID Diagnosis to Evaluate, Quality and Find Insights for the Development of SMES IP Practices and Use, Based on the AIDA Approach, World Patent Information Public Research Center Henri Tudor, Technology Watch Center (CVT), pp43-61.
Sternberg, Robert J .(2003). Gognitive Psychology, third edition, Thomson Wadsworth, USA.
URLs:
URL1. www.logowow.net
URL2. www.persiangfx.com
URL3. www.shabraz.persianblog.ir
URL4. www.shiaarts.ir
دوره 4، شماره 2
اسفند 1398
صفحه 155-164
  • تاریخ دریافت: 25 دی 1397
  • تاریخ بازنگری: 26 فروردین 1398
  • تاریخ پذیرش: 26 اردیبهشت 1398
  • تاریخ اولین انتشار: 01 اسفند 1398